2-D) ISI KÖPRÜLERİNDE ISI YALITIMI


Isı köprüleri, farklı ısı iletkenliği olan yapı malzemelerinin birbirine bağlandığı, kesiştiği veya iç içe geçtiği yerlerde, genel yapıya göre ısı transferinin daha fazla olduğu yerlerdir. Özellikle yapıların betonarme bölümlerinde, kolon, kiriş, hatıl, lento, döşeme alanı gibi yapı elemanlarının dıştan yalıtılmaması durumunda ısı köprüsü oluştururlar. Isı köprülerinin yalıtım zorunluluğu sadece enerji kaybı sebebiyle söz konusu değildir. Yalıtılmamış ısı köprülerinin azalan iç yüzey sıcaklığı ile oda içindeki konfor üzerinde olumsuz etkisi vardır ve bu durum yoğuşma, nem, küflenme, çatlama vs gibi başka problemlere de yol açabilir. Sonuç olarak ısı köprülerinin doğru olarak projelendirilmesi ve uygun bir şekilde yalıtımı önemli yararlar sağlar:
  • Yüzeyde yoğuşma, estetik problemler, çatlama oluşması gibi yapısal problemlerin önlenmesi,
  • Kolon ve kirişlerdeki donatıda oluşabilecek muhtemel korozyonun önlenmesi,
  • Küflemenin önlenmesi,
  • Isı kaybının azaltılması - enerji tasarrufu (Isı köprülerinin, ısı kaybeden yüzey alanına oranı kadar azaltılabilir),
  • Konfor artışı.

 

 

Projelendirmede Dikkat Edilecek Konular:

Isı köprüleri XPS  levhaları ile basit ve güvenilir bir şekilde yalıtılabilir. Levhalar özel hücre yapısı, pürüzlü yüzeyleri sayesinde beton, harç veya sıva ile çok iyi tutunma sağlar. Isı köprülerinden kaçınmak için yapıya ait detayların doğru projelendirilmesi kesin önem taşır. İklim koşullarına göre, XPS  Levhanın 3 veya 6 aydan daha fazla UV etkilerine maruz kalmaması gerekir.Eğer kalacaksa bu durumunda mutlaka bir koruma tabakası (çimento şerbetli veya örtü gibi) ile kaplamak gereklidir.

 

Uygulama
XPS Levhaların  pürüzlü yüzeyi sıva harçlarına güçlü tutunma/ yapışma sağlar. Geleneksel sıva içinde kullanılacak donatının / taşıyıcının seçimi uygulanacak sıva kalınlığına bağlıdır. Cam tülü file taşıyıcılar ince sıvalar (<1.5 – 2 cm ) veya nokta kaynaklı galvaniz çelik donatı telli kalın geleneksel sıvalar (> 1.5 – 2 cm ) uygulanabilir. Sıva donatısının doğru uygulanması çatlak oluşma riskinin en aza indirilmesi açısından çok önemlidir.
Her iki durumda sıva katının yapılmasından önce yalıtım levhalarının yüzeyi temiz olmalıdır, toz ve UV etkilerine uzun süreli maruz kalma sonucu, rengini kaybetmiş ve gevrekleşmiş / tozumuş olan tabaka bir fırça yardımıyla temizlenmelidir UV etkilerini uzun süre maruz kalma durumunu önlemek için (beton dökme ve sıva atma işlemi arasında uzun zaman kalacaksa,) mutlaka bir koruma tabakası (çimento şerbeti, açık renk örtüler gibi oluşturmak gereklidir. Levhaların ısı köprülerine, çıkma altına sabitlenmesi dikkatle kontrol edilmeli ve gerekirse ek mekanik sabitleyici olarak dübel  kullanılmalıdır.

Cam Tülü Donatı Filesi Kullanılırsa
Cam tülü file taşıyıcılı ince sıva sistemi uygulanıyorsa, levha yüzeylerinin düzgünlüğü dikkatli şekilde kontrol edilmeli, en az 1500 N /5 cm çekme mukavemetine sahip cam tülü file tüm yüzeyde sıva içinde kullanılmalıdır. Cam tülü donatılı filesi uygulanmasının yapılacağı XPS levha  yüzeyine önce primer sıva katı / serpme sıva aderans köprüsü oluşturmak amaçlı uygulanır. İkinci kat kaba sıva yapıldıktan sonra sıva henüz kurumadan Cam tülü donatı filesi çelik mala yardımıyla sıva yüzeyine tutturulur. Ortam sıcaklığına bağlı olarak 2-24 saat arasında priz olmasının beklenmesinden sonra bütün cephenin son kat sıva işlemi yapılır. Bina çalışması, sıcaklık değişiklikleri vs sonucu çatlakların oluşumunu önlemek için cam tülü donatı filesi bütün ısı köprüsü üzerine ve dolgu duvar yüzeylerine 15-20cm taşacak ve file birleşiminde 10 cm bindirme olacak şekilde yerleştirilir. Köşelerde galvanizli metal / alüminyum profiller veya çift kat file uygulaması yapılmalıdır. Pencere ve kapı köşesi gibi zayıf bölgelerde çarpraz ikinci bir kat file uygulaması yapılarak çatlak oluşma riski azaltılmalıdır. Mukavemet değerleri yüksek filelerin kullanılması çatlak oluşma riskini azaltır.
Galvanizli Çelik Donatı Sıva Teli Kullanılırsa
Geleneksel kalın sıva sistemleri içinde, spot / nokta kaynaklı ve 0.8-1.0mm çapında galvaniz çelik donatı teli kullanılmalıdır. Çelik donatı XPS levhaları üzerinde alt betonarmeye sabitlenecek şekilde mekanik olarak sabitlenmelidir. Donatı bindirmeleri 10cm birbiri üzerine taşıttırılarak uygulanmalıdır. Pencere ve kapı köşesi gibi zayıf bölgelerde çapraz bir kat file uygulaması yapılarak, çatlak oluşma riski azaltılmalıdır. Köşelerde, alüminyum profil uygulaması yapılmalıdır. Bu uygulamada ilk kat 6-8mm kalınlıkta primer (tercihen hazır sıva) aderans köprüsü oluşturmak için yüzeye uygulanır. Sonraki sıva katlarında hazır sıva karışımları tercih edilmesi kuvvetle tavsiye edilir. Subasman seviyelerinde son kat bitiş malzemeleri (klinker seramik vb.) çimento bazlı elastik yapıştırıcılarla (donma çözünme direnci yüksek, solvent içermeyen) sıva içine yerleştirilmiş cam tülü file veya çelik galvaniz donatı teli üzerine yapıştırılır. Alt katmanın su emmeyen bir katman olduğu dikkate alınarak, bitiş malzemesi ve yapıştırıcı seçimi üreticilerin tavsiyeleri dikkate alınarak yapılmalıdır.

 

XPS Isı Yalıtım Levhaları: TS 825’e uygun kalınlıkta ,TS 11989 EN 13164 standardına göre TSE belgeli, , yanma sınıfı minimum B1 olan,her iki yüzü  pürüzlü veya pürüzlü kanallı minimum yoğunluğu 30 kg/m3, hacimce difüzyon ile su emmesi % 3’ün altında olan ve minimum 200 kPa (C2 Sınıfı) basma mukavemetine sahip, ekstrüde polistren köpük levhalar.